Trang nhất » Các Bài Viết » Chú Thích Bài Bản » Hai Muời Bài Tổ

Giới Thiệu

Giới thiệu Website Cổ Nhạc Tân Biên

Phần giới thiệu đang xây dựng

Hỗ Trợ Website

Tài Tử Vĩnh Long
0917.833.184

Thống Kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 76


Hôm nayHôm nay : 517

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 27751

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 617748

Thể Điệu Phụng Cầu

Thể Điệu Phụng Cầu

Phụng là chim trống, Hoàng là chim mái. Điệu này có ý nói chim trống tìm kiếm bạn tình theo tích Tư-Mã-Tương-Như đang đêm thổi sáo bên ngoài tường cao khiến nàng Trác-Văn-Quân trèo tường ra ngoài bỏ trốn theo chàng Tư-Mã. Có bài Tư-Mã-Tương-Như của tác-giả Nguyễn-Văn-Thinh (Thày Giáo Thinh) viết theo điệu Phụng-Cầu này.

Thể Điệu Giang Nam

Thể Điệu Giang Nam

Giang-Nam đứng hàng thứ ba trong bộ Oán Chánh của Hai Mươi Bản Tổ. Bộ Oán Chánh gồm 4 bài: Tứ-Đại, Phụng-Hoàng, Giang-Nam, Phụng-Cầu.

Thể Điệu Phụng Hoàng

Thể Điệu Phụng Hoàng

Phụng-Hoàng là bài thứ hai trong 4 Oán chánh nên có hơi Oán, nhịp tám. Điệu này có 48 câu được chia làm 4 lớp, mỗi lớp có số câu như sau:Lớp 1 từ câu 1 đến câu 10. Lớp 2 từ câu 11 đến 22. Lớp 3 từ câu 23 đến 36. Lớp 4 từ câu 37 đến 48.

Thể Điệu Tứ Đại Oán

Thể Điệu Tứ Đại Oán

Tứ-Đại-Oán trong hai mươi bản tổ là bài đầu của bộ Oán Chánh. Bộ này gồm 4 bài: Tứ-Đại-Oán, Phụng-Hoàng, Giang-Nam, Phụng-Cầu. Điệu Tứ-Đại-Oán có 38 câu hơi Oán, nhịp tám, có 6 lớp với số câu như sau:

Thể Điệu Tiểu Khúc

Thể Điệu Tiểu Khúc

Tiểu-Khúc được xếp vào bộ 7 Bài trong Hai Mươi Bài Tổ. Bài này có 29 câu nhịp Tư, Hơi Hạ, có 29 câu được chia làm 3 lớp với thứ tự số câu như sau:Lớp 1 từ câu 1 đến câu 10.Lớp 2 từ câu 11 đến câu 17. Lớp 3 từ câu 18 đến câu 29.Có bản khác phân lớp 2 đến câu 19 và lớp 3 từ 20 đến 29.

Thể Điệu Vạn Giá

Thể Điệu Vạn Giá

Vạn-Giá thuộc hơi Hạ, nhịp 4, có 47 câu được chia làm 5 lớp như sau:Lớp 1 từ câu 1 đến câu 8.Lớp 2 từ câu 2 đến 14.Lớp 3 từ câu 15 đến 24.Lớp 4 từ câu 25 đến 38.Lớp 5 từ câu 39 đến 47.Vạn-Giá có tất cả 4 lần trở hơi ở các câu: 18, 22, 26, 29.

Thể Điệu Long Ngâm

Thể Điệu Long Ngâm

Long-Ngâm có hơi hùng và câu 1 vô tương tựa như Xàng-Xê cải lương. Chắc là Xàng-Xê lấy câu 1 của Long-Ngâm đổi lại để vô Xừ trên sân khấu.

Thể Điệu Long Đăng

Thể Điệu Long Đăng

Long-Đăng có 40 câu, hơi Hạ, nhịp 4, được chia làm 3 lớp với số câu như sau: Lớp 1 từ câu 1 đến 16.Lớp 2 từ câu 17 đến 28.Lớp 3 từ 29 đến 40.Vì bài Long-Đăng câu 1 vô trọn 4 nhịp nên ban nhạc vô trước hai nhịp cuối câu Ngữ-Đối-Hạ rồi qua Long-Đang cho người ca dễ dàng nắm được trường canh.

Thể Điệu Ngũ Đối Hạ

Thể Điệu Ngũ Đối Hạ

Ngũ-Đối-Hạ được dùng trong Nhạc-Lễ có đủ bộ võ lẫn bộ văn. Điệu nhạc hùng tráng, oai nghi. Hội hè lớn rước sắc thần. Trên sân-khấu cũng dùng như rước long bào trong tuồng Thái Hậu Dương-Vân-Nga. Theo người viết bài thì Bài-Hạ khiến lòng người nghe phấn chấn định tâm chớ không như theo lời nữ nghệ sĩ Ngọc-Đan-Thanh trong chương-trình của nghệ-sĩ Chí-Tâm là nghe Nhạc-Lễ khiến người nghe sợ hãi.

Thể Điệu Ngũ Đối Thượng

Thể Điệu Ngũ Đối Thượng

Ngũ-Đối-Thượng đứng hàng thứ nhì trong 7 bài Cò. Điệu này có hai cách chơi. Một theo Bạc-Liêu có 61 câu. Và một cách khác theo miền Đông chỉ có 60 thôi. Miền Đông bỏ câu thứ 53 nhưng hiện nay thì thống nhứt theo 61 câu. Nếu gặp bạn ca viện lý lời chỉ có 60 câu thì yêu cầu bạn ca ấy tới câu thứ 53 thì nghĩ không ca có đó là xong.

Thể Điệu Xàng Xê

Thể Điệu Xàng Xê

Xàng-Xê là bài đầu 7 bài Nhạc-Lễ còn gọi là 7 bài Bắc lớn. Có lẽ khi đờn mấy bài này, ban nhạc xuống một cung nên cũng gọi là 7 Bài Hạ và khi chơi 7 Bài này nếu không có cây đờn Cò sẽ mất hay cho nên còn gọi là 7 bài Cò

Thể Điệu Nam Đảo

Thể Điệu Nam Đảo

Nam Đảo còn tên thường gọi là Đảo-Ngũ-cung. Điệu này có 52 câu thêm hai lớp Song Cước 15 câu. Tất cả là 67 câu trừ 4 câu Phản Ai chia đều cho 8 lớp, mổi lớp 8 câu. (lớp chót song cước 2 chỉ có 7 câu dứt bài)

Thể Điệu Nam Ai

Thể Điệu Nam Ai

Nam Ai có 8 lớp mổi lớp 8 câu thêm 4 câu Phản đầu bài nhưng vì hai lớp Mái Ai có 15 câu nên còn 67 câu. Nhưng nếu qua tiếp mấy lớp nối qua Đảo thì phải đờn trọn 16 câu (đờn thêm câu cuối của lớp Mái 1).

Thể Điệu Nam Xuân

Thể Điệu Nam Xuân

Nam Xuân có 68 câu vì hai lớp Trống Xuân 16 câu nằm ở giữa bài. Hai lớp này 16 câu nhưng nếu ca riêng thì hai lớp Trống Xuân thống nhứt 15 câu như hai lớp Mái Ai của điệu Nam Ai và Song Cước của Đảo-Ngũ-Cung.

Thể Điệu Cổ Bản Vắn

Thể Điệu Cổ Bản Vắn

Cổ Bản Vắn và Bình Bán Chấn là hai bài được xem là khó trong sáu bài Bắc. Vô Xê đứng hàng thứ tư nhưng lại không đi cặp với Bình Bán Chân. Thường ở ngoài ca cặp đôi Lưu-Thủy Phú-Lục, Bình-Bán Xuân-Tình, Tây-Thi-Cổ Bản.

Thể Điệu Tây Thi Vắn

Thể Điệu Tây Thi Vắn

Tây Thi Vắn 26 câu nhịp 4. Theo Cầm Ca Tân Điệu thì cả ba lớp đều dứt ngoại. Nhưng bây giờ thì cả ba lớp đều dứt nội hết rồi. Thỉnh thoảng nếu gặp nhạc sĩ nào dứt ngoại ba lớp này thi đừng vội vàng lên lớp mà bị hố.

Thể Điệu Xuân Tình Chấn

Thể Điệu Xuân Tình Chấn

Xuân Tình Chấn được ghi rõ trong Cầm Ca Tân Điệu là 24 câu nhịp tám và các sách sau này như Ca Nhạc Cổ Điển Bạc Liêu của Ông Trịnh-Thiên-Tư, Cổ Nhạc Tầm Nguyên của nhạc sĩ Võ-Tấn-Hưng (Năm Hưng), Cổ Nhạc Tổ Truyền Nguyên Lý của chuyên gia đóng đờn kìm Hai Ngưu, Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ của luật sư Nhì ghi Xuân-Tình-Chấn 48 câu nhịp 4 hơi Bắc

Thể Điệu Bình Bán Chấn

Thể Điệu Bình Bán Chấn

Bình Bán Chấn được xếp đứng hàng thứ 3 trong 6 bài Bắc vì vô chữ Xang. Xang đứng thứ 3 trong ngũ cung Hò, Xự, Xang, Xê, Cống. Gồm 22 câu nhịp tám hay 44 câu nhịp 4. Bình Bán Chấn được các nhạc sĩ cho là khó nhớ và xếp vào loại khó trong 6 bài Bác. Đó là vì có nhiều thách đờn không giống nhau. Nhưng nếu dựa vào bài đàn của điệu Bình Bán Vắn thì những điểm trên cũng thấy rõ thôi.

Thể Điệu Phú Lục Chấn

Thể Điệu Phú Lục Chấn

Phú Lục Chấn vô U tương ứng với Xừ bậc thấp nên đứng hàng thứ nhì trong sáu bắc vì Xừ là cung thứ nhì trong ngũ cung. Ông Chế- Thu sống bên Mỹ nay đã quá cố có một bài ca theo điệu Phú Lục Chấn theo kiểu vô Xừ nay nên thường làm dàn đờn lúng túng khi mở đầu.

Thể Điệu Thủy Trường

Thể Điệu Thủy Trường

Lưu-Thủy-Trường đứng đầu Hai Mươi Bài Tổ. Theo quyển Cầm- Ca-Tân-Điệu của hai ông Trần-Phong-Sắc ghi rõ điệu Lưu-Thủy-Trường có 16 câu nhịp 8. Mô khống 1 nhịp ở đầu câu và song lang ở nhịp thứ 7 và thứ 8. Về sau chia thành 32 câu nhịp 4, song lang ở nhịp 3 và 4.